Wij helpen u graag op weg. Bel 074 - 376 40 44
Hoe houd je heftruckchauffeurs scherp als steeds meer taken worden overgenomen door slimme technologie? Dit is een van de vraagstukken in een aflevering van de podcastserie Verhalen in veiligheid. Hierin gaat Maarten Dullaert van BLOM Opleidingen in gesprek met Orly Polak, expert in veiligheidscultuur. “Alleen al het feit dat een tijdslimiet aan een taak is gekoppeld, zorgt voor stress.”
“Automatisering vergroot de kans op risicoblindheid”
Steeds meer heftruckchauffeurs worden aangestuurd door software, vaak voorzien van algoritmes en artificiële intelligentie. Denk aan een warehouse management systeem (WMS) dat de taken over de medewerkers verdeelt, de weg naar de volgende oppak- of afzetlocatie wijst en de productiviteit van heftruckchauffeurs meet. Of denk aan een fleet management systeem dat elke rembeweging en botsing registreert en daarmee het rijgedrag nauwkeurig vastlegt.
Dat doet wat in de hoofden van de heftruckchauffeurs. Zij krijgen het gevoel krijgen dat ze voortdurend op de voet worden gevolgd. “Het bezorgt chauffeurs veel tijds- en werkdruk, maar tast ook hun autonomie aan. Welke taken ze moeten verrichten en hoe ze die moeten uitvoeren, wordt grotendeels door software voorgeschreven”, zegt Maarten Dullaert van BLOM Opleidingen.
Orly Polak is specialist in veiligheidscultuur, schrijft boeken over dit onderwerp en heeft haar eigen podcastserie met de naam Verhalen in veiligheid. Zij herkent het verhaal van Maarten. “Ik ken magazijnen waarin de tijd wordt gemeten vanaf het moment dat een chauffeur een pallet oppakt tot het moment dat hij die weer afzet. Dat geeft die chauffeur een gevoel van werkdruk.”
In haar interviews met leidinggevenden komt die werkdruk regelmatig aan de orde. Die werpen dan tegen dat chauffeurs meer dan voldoende tijd krijgen voor de handelingen die ze klokken. “Maar de hoeveelheid tijd is niet het probleem. Misschien kunnen ze die taak wel twee keer uitvoeren in de daarvoor gestelde tijd”, stelt Orly. “Alleen al het feit dat een tijdslimiet aan die taak is gekoppeld, zorgt voor stress. Dat tast hun gevoel voor autonomie aan.”
Ook de heftrucks zelf zijn steeds vaker voorzien van rijhulpsystemen die de autonomie van chauffeurs inperken. Neem de slimme camera’s die zicht bieden op dode hoeken en waarschuwen als ze een voetganger detecteren. Een ander voorbeeld zijn systemen die automatisch masttrillingen tegengaan en de rijsnelheid terugbrengen als de chauffeur een scherpe bocht instuurt.
Orly is ervan overtuigd dat dergelijke innovaties het magazijn uiteindelijk veiliger maken. “Ik denk dat chauffeurs net niet altijd even leuk vinden als hun machine het beter weet, maar deze innovaties helpen om de veiligheidsrisico’s te reduceren. Het risico dat overblijft, is dat mensen afhankelijk worden van die innovaties.”
Ze maakt de vergelijking met de snelle ontwikkeling van personenauto’s. “Toen ik rijles kreeg, werd je gedrild op de blinde hoek van je auto. Nu hoeft dat niet meer. Als er nu iemand in je blinde hoek zit, zie je een stipje in je spiegel. Maar wat als die spiegel stuk is?”
Orly ziet door verregaande automatisering de kans op risicoblindheid toenemen. Ze kent beroepen waarin veel taken zijn weggeautomatiseerd, met als gevolg dat een hyperfocus ontstaat op weinige taken die overblijven. “Ze vertrouwen steeds meer op die automatisering. Dat maakt het lastig om deze mensen echt risicobewust te maken.”
Orly noemt het bekende filmpje waarin een gorilla die tussen een stel basketballers doorloopt. De meeste mensen zien die gorilla niet omdat ze alleen gefocust zijn op die basketballers. “Dat noemen we de selection attention test. In een toestand van hyperfocus blijven veel dingen in de omgeving onopgemerkt.”
Maarten ziet dat ook gebeuren bij heftrucktrainingen van BLOM. Met name op de eerste trainingsdag zijn deelnemers zo gefocust op de handelingen die ze moeten uitvoeren - onder meer vanwege de spanning - dat ze vergeten om zich heen te kijken. “Terwijl de standaardregel juist luidt: eerst kijken, dan pas rijden. Dat gebeurt vaak pas op de tweede dag na heel veel herhaling.
Uit onderzoek blijkt dat een toestand van hyperfocus vooral ontstaat bij taken die heel erg versimpeld zijn, bijvoorbeeld door automatisering. Orly: “Als ze alleen maar hoeven te tellen of te turven, ontstaat hyperfocus en gaat veel informatie langs hen heen. Maar op het moment dat een taak complexer wordt, zullen mensen automatisch weer meer van de omgeving in zich opnemen.”
Wat kan helpen, is het rouleren van taken. “En zorg dat mensen fysiek en mentaal fit blijven”, weet Orly. “In veel magazijnen is vaak beperkt licht, waardoor mensen eerder vermoeid raken. Dat geldt vooral voor TL-lampen. Een experiment bij KPN laat zien dat de productiviteit duidelijk toeneemt na het vervangen van de TL-lampen.
Veel bedrijven onderschatten hoe vermoeiend slecht licht is, stelt Orly. “Dat geldt ook voor hard geluid. In sommige magazijnen en fabrieken worden mensen knettergek van het geluid. Ze worden moe en zijn sneller opgewonden, waardoor het stressniveau stijgt. En ook dat heeft weer impact op de veiligheid in het magazijn.”
Meer horen over Orly’s visie op psychologische en sociale veiligheid in het magazijn? Luister de volledige podcast op Spotify of Podbean.
Marcel te Lindert is een ervaren schrijver en voormalig hoofdredacteur met meer dan zeventien jaar ervaring in de logistiek. Hij was hoofdredacteur bij de vakbladen Logistiek en Transport+Opslag, waar hij belangrijke ontwikkelingen in de sector volgde. Zijn diepgaande kennis en grote netwerk maken hem een belangrijke stem in de logistieke wereld.
Whatsapp