Wij helpen u graag op weg. Bel 074 - 376 40 44
De manager van het magazijn speelt een cruciale rol bij het creëren van een veilige werkomgeving. Zonder een manager die veiligheid tot prioriteit verheft, werken veiligheidsprocedures en veiligheidssystemen minder goed. Dat stelt René de Koster, voormalig hoogleraar logistiek aan de Erasmus Universiteit. “Het creëren van een veiligheidscultuur is lastig en vergt een lange adem.”
Behalve hoogleraar was René de Koster jarenlang juryvoorzitter van de Prijs Veiligste Magazijn. Vanuit die hoedanigheid heeft hij tientallen magazijnen beoordeeld op veiligheid. “Omdat we als jury alleen maar magazijnen zagen die op dit vlak al goed presteerden, is mijn beeld misschien ietwat vertekend. Niettemin heb ik de indruk dat we het nog steeds behoorlijk goed doen op het gebied van veiligheid. Zeker in vergelijking met andere landen.”
De statistieken duiden erop dat de voorsprong van Nederlandse magazijnen ietsjes afneemt. “Maar dat betreft alleen de cijfers over het aantal ongevallen in magazijnen”, zegt De Koster. “In het algemeen is er in Nederland nog altijd behoorlijk veel aandacht voor veiligheid. Dat heeft ook te maken met het belang dat bedrijven hechten aan een goede werkomgeving voor hun medewerkers. Daar is veiligheid een onlosmakelijk onderdeel van.”
De Koster juicht het toe dat steeds meer bedrijven hun heftrucks voorzien van slimme technologie. Denk aan camera’s en sensoren die artificiële intelligentie gebruiken om voetgangers te detecteren. “Dat geeft aan dat bedrijven aandacht hebben voor veiligheid. Als ze erin slagen om het aantal ongevallen met dit soort oplossingen te verminderen, is dat alleen maar meegenomen. Ik denk dat de investeringen daarin zichzelf ook terugverdienen. Ongevallen kosten immers ook geld.”
Toch plaatst De Koster en kanttekening bij alle aandacht voor technologische oplossingen. “In een goed magazijn dat gespitst is op veiligheid met een leiding die daar serieus werk van maakt, kun je dezelfde resultaten bereiken zonder technologie. Maar dan praat je over het creëren van een veiligheidscultuur en het veranderen van het gedrag op de magazijnvloer. Dat is erg lastig en vergt een lange adem. Technologie helpt om te versnellen, maar is niet voldoende. Je zult tegelijkertijd ook moeten werken aan die veiligheidscultuur.”
De Erasmus Universiteit in Rotterdam doet al jarenlang onderzoek naar veiligheid in magazijnen. De belangrijkste conclusie is dat de leiding van het magazijn op dat vlak een cruciale rol speelt. “De manager moet zich sterk maken voor een veilige werkomgeving. Het is de taak van de manager om veiligheid tot onderdeel van alle processen te maken. Dat begint met het meten van veiligheid, bijvoorbeeld door ook alle bijna-ongevallen te registreren.”
Dat blijkt in de praktijk vrij lastig te zijn, omdat de meeste bijna-ongevallen nauwelijks worden opgemerkt. “Als je die wilt registeren, moet je je medewerkers zover zien te krijgen dat ze die melden. Niet met de bedoeling om die medewerkers te straffen, maar om van de bijna-ongevallen te leren en die situaties in de toekomst te voorkomen. Dat vraagt om een cultuuromslag, en die ontstaat echt niet van de ene op de andere dag.”
Een manager die hoog scoort op veiligheidsleiderschap is belangrijker dan het invoeren van allerlei veiligheidsprocedures, stelt De Koster. “Een manager die gefocust is op een veilige werkomgeving, zal vanzelf allerlei veiligheidsprocedures opstellen voor bijvoorbeeld veilig opslaan van pallets of veilig laden en lossen. Die helpen om het aantal ongevallen te reduceren. Maar veiligheidsprocedures alleen werken minder goed in een magazijn met een leider die veiligheid niet hoog in het vaandel heeft.”
Hoe ziet goed veiligheidsleiderschap in de praktijk eruit? “We hebben geconstateerd dat een transformationele leider beter scoort dan een transactionele leider. Een transactionele leider probeert verandering te realiseren door goed gedrag te belonen. Dat werkt minder goed dan een leider die medewerkers op een andere manier weet te overtuigen van het belang van veiligheid. Dat laatste noemen we transformationeel leiderschap.”
Onderzoek laat ook zien dat alle tijd en aandacht voor veiligheid allerminst ten koste gaat van de productiviteit. “Opvallend, want je zou verwachten dat de productiviteit daalt. Het creëren van een veiligheidscultuur vergt extra taken zoals het registeren en evalueren van bijna-ongevallen en het trainen en instrueren van medewerkers. Dat kost allemaal tijd, die daardoor niet beschikbaar is om productie te draaien. Toch zien we de productiviteit op korte termijn niet dalen, maar ook niet stijgen. Hoewel ik persoonlijk denk dat veiligheid op lange termijn wel degelijk een positief effect heeft op productiviteit.”
Tot slot blijkt dat het creëren van een veiligheidscultuur ook leidt tot een hogere werknemerstevredenheid. Het bewijs daarvan is geleverd door de deelnemende magazijnen aan de Prijs Veiligste Magazijn, waar middels vragenlijsten de werknemerstevredenheid is gemeten. “Natuurlijk moet je medewerkers fatsoenlijk belonen voor hun werk in het magazijn, maar dat is niet de enige factor die bijdraagt aan tevredenheid. Aandacht voor een veilige en gezonde werkomgeving is minstens zo belangrijk.”
Marcel te Lindert is een ervaren schrijver en voormalig hoofdredacteur met meer dan zeventien jaar ervaring in de logistiek. Hij was hoofdredacteur bij de vakbladen Logistiek en Transport+Opslag, waar hij belangrijke ontwikkelingen in de sector volgde. Zijn diepgaande kennis en grote netwerk maken hem een belangrijke stem in de logistieke wereld.
